Skandynawia

#136 “Norweskie inspiracje”

W Bergen, domu położonym na wzgórzu, z którego rozciągał się malowniczy widok na rozległe jezioro Nordas i dalekie fiordy, dorastał Edward Grieg. Był to wybitny kompozytor, dyrygent i pianista. W Edwardzie od dziecka kiełkowała miłość i przywiązanie do ojczystej ziemi. Nieskończonym źródłem inspiracji była dla niego norweska przyroda, folklor, kultura. Dlatego też, każdy z tych elementów pozostawił ślad w jego twórczości.

W późniejszych latach Grieg zamieszkał wraz z żoną w małej chacie, w pustej i dzikiej okolicy nad fiordem Hardanger. Jedyną formą transportu była tam łódź. Miejscowa ludność zajmowała się rybołówstwem oraz uprawą jabłek, śliwek i wiśni. W pobliskich karczmach wybrzmiewała muzyka ludowa grana na hardangerowskich skrzypcach. Później Griegowie ponownie przeprowadzili się w okolice jeziora Nordas. Czasami by oderwać się od codzienności, Edward zamykał się w małej chacie położonej niżej nad jeziorem. Siadał wtedy zamyślony w fotelu na biegunach albo, z powodu niskiego wzrostu, układał stertę sonat Beethovena na taborecie i eksperymentował na pianinie. Chodził na piesze wędrówki, łowił ryby i wciąż poszukiwał inspiracji. Nieraz sięgał do sag nordyckich i tekstów poezji ludowej. W swoich kompozycjach nawiązywał także do ludowych melodii i tańców. Swojemu przyjacielowi Bjorsonowi, norweskiemu poecie, powiedział: “zamierzam tworzyć muzykę przedstawiającą norweski krajobraz, życie norweskiego ludu, historię kraju i ludową poezję”. 

Jednym z najbardziej znanych utworów Greiga jest Koncert fortepianowy a-moll. Opisano go jako: “najpiękniejsze muzyczne ucieleśnienie norweskiego romantyzmu”. Grieg skomponował go mając dwadzieścia cztery lata, jednak niemal do końca swoich dni udoskonalał dzieło. Ostateczna wersja została ukończona zaledwie kilka tygodni przed śmiercią Edwarda. Słuchając Koncertu fortepianowego należy zwrócić uwagę na jego koloryt narodowy. Główny motyw oparty na opadającej sekundzie małej i następującej po niej tercji, pojawiający się w pierwszych taktach partii fortepianu, jest typowy dla norweskiej muzyki ludowej. Natomiast w części trzeciej odnajdziemy rytmy norweskich tańców ludowych –  hallingu i springdanu, a także imitacje skrzypiec hardangerowskich. 

To pokazuje, jak niesamowitą moc ma w sobie muzyka. W zapisanych na pięciolinii znakach, kompozytorzy zawierają cząstkę własnej duszy, przelewają opis osobistych przeżyć, inspiracji, fascynacji. Snują własne historie, które w tak niezwykły sposób poruszają i uwrażliwią innych.

Zapraszamy do wysłuchania Koncertu fortepianowego a-moll, do przeniesienia się nad norweskie fiordy oraz odkrywania piękna północnej kultury oczami Edwarda Griega.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *